Premier ogłosił twarde kary dla osób nadużywających pomocy powodzianom. W rządzie wprowadzono zmiany

Rząd ostro reaguje na sygnały o nadużyciach

Podczas wtorkowego posiedzenia Rady Ministrów premier Donald Tusk odniósł się do pojawiających się od kilku miesięcy sygnałów o możliwych nieprawidłowościach w przyznawaniu pomocy finansowej dla poszkodowanych przez powódź z września 2024 r. Szef rządu nie pozostawił złudzeń - państwo będzie działać stanowczo i bez taryfy ulgi wobec wszystkich, którzy wykorzystali kryzys do własnych celów. W centrum uwagi znalazła się Karkonoska Agencja Rozwoju Regionalnego (KARR), gdzie - według wstępnych ustaleń - mogło dojść do faworyzowania wybranych benefjentów, w tym osób, które w ogóle nie ucierpiały w wyniku żywiołu.

Premier podkreślił, że skala pomocy była ogromna - w ciągu zaledwie dwóch lat na różne formy wsparcia dla powodzian, firm i samorządów przeznaczono 8 mld zł. Przy wydawaniu dziesiątek tysięcy decyzji administracyjnych, jak przyznał, nie sposób uniknąć pojedynczych prób nadużyć, ale kluczowe jest to, by żadne z nich nie uszło uwadze państwa. „Dla mnie najważniejsze jest, by instytucje państwa działały i prędzej czy później każde nadużycie zostało zidentyfikowane i ukarane” - mówił Tusk przed rozpoczęciem obrad.

„Ktoś, kto miał władzę w ręku, żeby wydać publiczne pieniądze polskich podatników na pomoc ludziom, którzy ucierpieli, jeśli wydaje w sposób niewłaściwy, poniesie naprawdę bardzo surowe konsekwencje”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Zgodnie z zapowiedziami, kontrole będą prowadzone nie tylko w KARR, ale we wszystkich instytucjach, które zajmowały się dystrybucją środków powodziowych. W działania zaangażowane mają być nie tylko ministerstwa, ale także Centralne Biuro Antykorupcyjne, policja oraz prokuratura.

62 tysiące zasiłków i pełna kontrola

Przyjmując politykę pomocy, rząd postawił na szybkość i prostotę procedur. Jak przypomniał premier, wydano już 62 tys. indywidualnych zasiłków dla powodzian, dzięki czemu poszkodowani nie musieli czekać na pieniądze miesiącami. To była świadoma decyzja - w pierwszych tygodniach po powodzi liczyła się przede wszystkim natychmiastowa reakcja, a nie biurokratyczna precyzja. Teraz jednak przyszedł czas na weryfikację, czy wszystkie środki trafiły tam, gdzie powinny.

Jak poinformował szef rządu, w sprawie KARR od miesięcy trwają już czynności prowadzone przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii oraz CBA. Dodatkowo, z urzędu, śledztwo wszczęła Prokuratura Regionalna w Jeleniej Górze. To sygnał, że państwo nie zamierza czekać na doniesienia - samo wychodzi naprzeciw nieprawidłowościom.

„To nie jest pierwsza powódź, nie pierwsza klęska żywiołowa, w czasie której musiałem nadzorować operację szybkiej pomocy. Zawsze wiedzieliśmy, że w sytuacji, w której podejmiemy decyzję o wydaniu 8 mld złotych w ciągu 2 lat, będziemy mieli do czynienia z jakimiś próbami nadużyć”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zaznaczył, że większość osób, firm i samorządów otrzymała już należne wsparcie i nie ma powodów do obaw. Jednocześnie jednak wszystkie wątpliwe przypadki będą dogłębnie sprawdzane, a wobec winnych wyciągnięte zostaną surowe konsekwencje. „Proszę przyjąć do wiadomości, że w każdej sytuacji, w której doszło do nadużycia, państwo będzie działało bezwzględnie” - dodał.

Zmiany w rządzie: Berek odchodzi, Knapińska przejmuje stery

Drugim ważnym punktem wtorkowego wystąpienia premiera były zmiany personalne w administracji rządowej. Dotychczasowy minister ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu, Maciej Berek, kończy pełnienie tej funkcji i przechodzi do realizacji innych zadań. Jego obowiązki - od zaraz - przejmuje Joanna Knapińska, dotychczasowa szefowa Rządowego Centrum Legislacji.

Donald Tusk nie ukrywał, że decyzja o rozstaniu z Berkiem nie była łatwa. Podkreślił, że minister był „prawą ręką” premiera w egzekwowaniu priorytetów rządowych. Wśród jego największych osiągnięć wymienił przeprowadzenie szeroko zakrojonej deregulacji, która miała uprościć przepisy i przyspieszyć procedury administracyjne. To właśnie Berek koordynował współpracę z przedsiębiorcami, prawnikami i menedżerami, którzy zgłosili się do prac nad zmianą prawa.

„Pamiętacie Państwo ten wielki ruch przedsiębiorców, prawników, menedżerów, którzy zdecydowali się na współpracę. A to oznaczało także ogrom roboty. I to na swoje barki wziął też Minister Berek. Także jeszcze raz, Panie Ministrze, bardzo serdecznie dziękuję”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Maciej Berek sprawował funkcję ministra-członka Rady Ministrów i szefa Komitetu Stałego od grudnia 2023 r., a od lipca 2025 r. pełnił rolę ministra nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu. Jego następczyni, Joanna Knapińska, będzie teraz odpowiedzialna za koordynację prac legislacyjnych i nadzór nad realizacją rządowych priorytetów.

Co to oznacza dla mieszkańców Barlinek?

Choć sprawa KARR dotyczy regionu jeleniogórskiego, mieszkańcy Barlinek i całego powiatu myśliborskiego powinni uważnie śledzić te wydarzenia. To właśnie nasz region wielokrotnie doświadczał skutków gwałtownych zjawisk pogodowych - od lokalnych podtopień po silne wichury, które uszkadzały budynki i infrastrukturę. Zasada, którą zapowiedział premier - szybka pomoc, ale i skuteczna kontrola - jest kluczowa także dla nas.

W Barlineckim Ośrodku Pomocy Społecznej oraz w urzędzie miasta mieszkańcy mogą ubiegać się o wsparcie w sytuacjach kryzysowych, ale procedury bywają długie i skomplikowane. Zapowiedź premiera dotycząca uproszczenia przepisów i deregulacji może w praktyce oznaczać, że w przyszłości wnioski o pomoc będą rozpatrywane szybciej, a pieniądze trafiać do potrzebujących bez zbędnej biurokracji. Jednocześnie jednak mieszkańcy muszą mieć pewność, że środki publiczne są wydawane uczciwie - i to właśnie ma zapewnić zapowiedziana przez rząd fala kontroli.

Warto również zwrócić uwagę na zmianę na stanowisku szefa Rządowego Centrum Legislacji. Joanna Knapińska to doświadczona prawniczka, która od lat odpowiada za jakość stanowionego prawa. Jej awans może przełożyć się na sprawniejsze przygotowywanie regulacji, które będą miały bezpośredni wpływ na codzienne życie mieszkańców mniejszych miejscowości, takich jak Barlinek - od przepisów dotyczących planowania przestrzennego po zasady przyznawania dotacji.

Najważniejsze fakty w skrócie

• Premier zapowiedział bezwzględne karanie nadużyć w pomocy powodzianom; sprawę KARR badają CBA, prokuratura i MRiT.
• Na pomoc dla powodzian przeznaczono 8 mld zł w ciągu 2 lat; wydano 62 tys. zasiłków indywidualnych.
• Minister Maciej Berek kończy funkcję nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu; obowiązki przejmuje Joanna Knapińska, szefowa RCL.
• Berek pozostaje w rządzie i otrzyma nowe zadania; jego dotychczasowa praca obejmowała m.in. deregulację przepisów.
• Kontrole prawidłowości przyznawania pomocy będą kontynuowane we wszystkich instytucjach, gdzie pojawią się wątpliwości.